E numarası nedir? Gıda katkı maddelerinin kodları
E numarası, Avrupa Birliği’nde gıda katkı maddesi olarak kullanımına izin verilen maddeleri tanımlayan koddur (ör. E330 sitrik asit). AB’de katkı maddeleri (AT) 1333/2008 sayılı Tüzük ile, Türkiye’de ise 30 Haziran 2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği ile düzenlenir. İzin verilen katkı maddeleri, hangi gıdalarda ve hangi miktarlarda kullanılabilecekleri bu mevzuatın eklerinde listelenir.
Numaralar nasıl gruplanır?
Numaralar genel olarak işlev gruplarına göre sıralanır; bu bir gelenek olup kesin bir kural değildir:
- E100’ler: renklendiriciler
- E200’ler: koruyucular
- E300’ler: antioksidanlar ve asitlik düzenleyiciler
- E400’ler: kıvam arttırıcılar, jelleştiriciler, stabilizörler ve emülgatörler
Bir katkı maddesinin birden fazla işlevi olabilir; asıl belirleyici olan, mevzuattaki işlev sınıfı ve kullanım koşullarıdır.
Örnekler
- E200 — sorbik asit (koruyucu)
- E330 — sitrik asit (asitlik düzenleyici)
- E415 — ksantan gam (kıvam arttırıcı, stabilizör)
- E422 — gliserol (nem tutucu)
Etikette nasıl yazılır?
AB’de (AB) 1169/2011 sayılı Tüzüğe göre katkı maddeleri içindekiler listesinde işlev sınıfının adıyla birlikte özel adı veya E numarası ile belirtilir; örneğin “koruyucu: sorbik asit” ya da “koruyucu: E200”.
E numarası neyi söylemez?
E numarası tek başına saflık ve kaliteyi göstermez; katkı maddelerinin saflık kriterleri ayrı spesifikasyon mevzuatında tanımlanır. Tedarikte ürün adı ve E numarasıyla birlikte CAS numarası ve spesifikasyonu (TDS) belirtmek doğru ürünü almayı kolaylaştırır.
Kaynaklar: EUR-Lex — Tüzük (AT) 1333/2008, EUR-Lex — Tüzük (AB) 1169/2011, Resmî Gazete, 30.06.2013, sayı 28693.