Güvenlik Bilgi Formu (GBF) nedir? KKDİK’e göre temel kurallar
Güvenlik Bilgi Formu (GBF), uluslararası adıyla SDS (eski adıyla MSDS), bir kimyasal madde veya karışımın zararlarını; güvenli kullanım, depolama, taşıma ve bertaraf koşullarını standart başlıklar altında anlatan belgedir. Türkiye’de GBF kuralları, AB REACH Tüzüğü dikkate alınarak hazırlanan KKDİK Yönetmeliği’nin 27. maddesi ve Ek-2’sinde düzenlenir.
GBF ne zaman zorunludur?
Tedarikçi; madde veya karışım Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik uyarınca zararlı olarak sınıflandırıldığında, KKDİK Ek-13 kriterlerine göre kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) olduğunda veya 49. madde kapsamındaki listeye girdiğinde alıcıya GBF verir. Zararlı olarak sınıflandırılmayan bir karışım da örneğin gaz olmayan karışımlarda ağırlıkça %1 ve üzeri sağlık veya çevre için zararlı bir madde ya da mesleki maruz kalma sınır değeri olan bir madde içeriyorsa GBF istek üzerine verilir.
KKDİK’e göre temel kurallar
- Dil: GBF Türkçe olarak temin edilir.
- Hazırlayan: GBF, KKDİK Ek-18’e göre belgelendirilmiş kimyasal değerlendirme uzmanı tarafından hazırlanır.
- Biçim: Forma tarih atılır; GBF ücretsiz olarak, yazılı veya elektronik ortamda verilir.
- Güncelleme: Zararlar veya risk yönetimiyle ilgili yeni bilgi edinildiğinde, izin verildiğinde ya da reddedildiğinde veya kısıtlama getirildiğinde GBF vakit kaybetmeden güncellenir. Güncel form, önceki 12 ay içinde ürünün tedarik edildiği tüm alıcılara ücretsiz iletilir.
- Geçiş: Eski GBF yönetmeliğine göre hazırlama imkânı 31 Aralık 2023’te sona erdi; GBF’ler artık KKDİK hükümlerine göre hazırlanır.
GBF’nin 16 bölümü
- Maddenin/karışımın ve şirketin/işletmenin tanımı
- Zararların tanımı
- Bileşimi/içindekiler hakkında bilgi
- İlk yardım önlemleri
- Yangınla mücadele önlemleri
- Kaza sonucu yayılma önlemleri
- Elleçleme ve depolama
- Maruz kalma kontrolleri/kişisel korunma
- Fiziksel ve kimyasal özellikler
- Kararlılık ve tepkime
- Toksikolojik bilgiler
- Ekolojik bilgiler
- Bertaraf etme bilgileri
- Taşımacılık bilgisi
- Mevzuat bilgisi
- Diğer bilgiler
GBF, TDS ve COA’nın yerine geçmez
GBF bir güvenlik ve mevzuat belgesidir. Ürünün teknik özelliklerini anlatan Teknik Veri Formu (TDS) ve belirli bir partinin analiz sonuçlarını gösteren Analiz Sertifikası (COA) ayrı belgelerdir; farkları için TDS, GBF ve COA yazımıza bakabilirsiniz. ISF KİMYA’nın Türkçe GBF hizmeti için hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar: KKDİK Yönetmeliği (güncel metin, mevzuat.gov.tr) — Madde 27, Ek-2, Geçici Madde 2, Resmî Gazete, 23.12.2023, sayı 32408.